DESIGN, WNĘTRZA, JACHTY

Autor:
Dorota Kabała

Zaprojektowanie dobrego wnętrza jachtu wymaga dużego doświadczenia i dopracowania w najmniejszym detalu, gdyż w przeciwieństwie do klasycznej architektury, łodzie przemieszczają się. Z tego powodu tworząc design jachtów architekci w równym stopniu muszą zadbać o bezpieczeństwo, funkcjonalność i stylizację.

Każdy producent, dystrybutor, właściciel jachtu, a nawet każdy kto choćby myślał o jego zakupie, czy czarterował, zgodzi się z tym, że istotne są zarówno jego konstrukcja, kadłub, osprzęt, jak i wnętrze. W projektowanie jednostek zaangażowane są całe zespoły inżynierów i projektantów, z których każdy ma odpowiednie kompetencje, dba o rozwiązania w zakresie konstrukcyjnym, doboru materiałów i osprzętu, wykończenia, czy estetyki. Proces, w którym opracowywane są jachty przypomina projektowanie budynku. Jednak, w przeciwieństwie do klasycznie rozumianej architektury - łodzie przemieszczają się, nie są na stałe związane z żadnym miejscem. To sprawia, że wyzwania projektowe są również mocno zbliżone do tych towarzyszących projektowaniu przedmiotów użytkowych.

Jacht - produkt - design 

Design produktów, w tym jachtów, kojarzony jest najczęściej ze stylizacją, jednak to tylko nieznaczna jego część. Dobry projektant potrafi rozumieć produkt jako całość użytkową, estetyczną, a w przypadku projektowania produktów sportowych i do transportu, zatem również jachtów - przede wszystkim bezpieczną. Przy opracowywaniu nowych wzorów przemysłowych, dla różnych branż należy brać pod uwagę różne priorytety. Na przykład - projektując sprzęt sportowy, za nadrzędne wytyczne uznaje się bezpieczeństwo i funkcjonalność, a zaraz za nimi stylistykę. Dwie pierwsze będą zawsze ważniejsze od estetyki, dlatego rolą projektanta jest zadbanie o to, by powstał produkt piękny, a jednocześnie zapewniający bezpieczeństwo i komfort w użytkowaniu. Takie podejście jest najbardziej widoczne w jachtach sportowych - maszynach do pływania, gdzie efektywność jest kluczowa. Równocześnie, także w jednostkach turystycznych i ich wnętrzach zaobserwować można podobny układ priorytetów: bezpieczeństwo, funkcjonalność, estetyka. 

- Na pierwszym miejscu postawiłbym ergonomię i spełnienie założeń projektowych, to w zasadzie oczywiste – tłumaczy Jacek Daszkiewicz, projektant jachtów. - Równie ważne, ze względu na to, że poruszamy się w obszarze przedmiotów użytkowych, jest szeroko rozumiane piękno. Wnętrze powinno być miłe dla oka, przytulne, ciepłe. Oczywiście mogą się też pojawić bardzo zindywidualizowane życzenia inwestora i wtedy trzeba je starać się spełnić. Wnętrze może być bardzo nowoczesne, ale może też być bardzo tradycyjne, co wynika z konserwatyzmu części rynku jachtowego – podkreśla.

Projektując zabudowę, wielokrotnie analizuje się sposób otwierania i blokowania elementów ruchomych, np. drzwi szafek oraz to czy podczas przechyłów szafki i półki zapewnią stabilność przechowywanym przedmiotom. Równocześnie proponowane są ich układy i kształty pod względem estetycznym i rozwiązania w zakresie detali. 

Przy projektowaniu poszczególnych elementów wnętrza ważny jest dobór właściwych materiałów. Na przykład przy elementach tapicerowanych brana jest pod uwagę łatwość ich czyszczenia, odporność na wilgoć i wodę. 

- Dotychczas obowiązywała zasada: im mniejszy jacht, tym niższy standard wykonania – podkreśla Dariusz Tecław z Power Boats Poland. - Stocznia Azimut Yachts łamie tę zasadę. Na przykładzie linii Azimut Flybridge, gdzie za wnętrza od 60 do 100 stóp odpowiada ten sam projektant, przy użyciu tych samych materiałów. Podobnie - linia S w Azimucie, gdzie w jachtach od 60 do 77 stóp stocznia używa tych samych rozwiązań technologicznych, takich samych materiałów (marmur, skóra, szkło).

Jakość i trwałość doceniają w szczególności również firmy czarterujące, których jednostki są intensywnie użytkowane.

- Armator będzie brał pod uwagę estetykę wykonania wnętrza i trwałość materiałów. Jacht powinien utrzymać wartość przez lata – mówi Ewa Kot z Mariny Przełom. - Czarterujący postawi na jasne i nowoczesne wnętrze, które nie tylko w pierwszym sezonie użytkowania będzie wyglądać jak nowe. Dlatego materiały użyte do jego wykonania muszą być wysokiej jakości, odporne na eksploatację w zmieniających się warunkach i łatwe w utrzymaniu.

Jacht - architektura - design 

Punkty wspólne dla projektowania jachtów i architektury uwidaczniają się w przypadku dużych jednostek. Im większy jacht, tym ważniejsze i trudniejsze w projektowaniu jest m.in. uwzględnienie logistyki poruszania się pasażerów i załogi, podział na pomieszczenia i zabudowa, które mają wpływ na właściwości nautyczne łodzi, zagadnienia związane z instalacjami. 

- Zasadniczy wpływ na nautykę ma masa elementów zabudowy i ich wzajemne powiązanie tworzące konstrukcję jednostki. Nie powinniśmy stosować zbyt ciężkich materiałów i jednocześnie optymalizujemy ich grubości do zapewnienia wytrzymałości, sztywności i trwałości konstrukcji – wyjaśnia Jacek Daszkiewicz. - W segmencie jachtów turystycznych ma to znaczenie drugorzędne i można pozwolić sobie na pewne ekstrawagancje w doborze materiałów. Natomiast w segmencie jachtów performance cruiser znaczenie masy zabudowy i sztywności wzrasta. Zabudowę optymalizujemy przede wszystkim dla zapewnienia dostatecznej wytrzymałości i sztywności konstrukcji przy maksymalnej redukcji masy. Zabudowa wnętrz w tym segmencie jest często bardziej ascetyczna, a materiały bardziej wyszukane. Często lekkie kompozyty przekładkowe, które zewnętrznie mogą wyglądać jak najlepsze forniry naturalne. W tym segmencie też często możemy zobaczyć nowoczesny design wnętrz.

W jachtach przeznaczonych do turystyki, spędzania wolnego czasu istotne są wartości charakteryzujące projektowanie wnętrz mieszkalnych i publicznych, takie jak odpowiedni styl, spójny ze stylem jachtu, komfort, jakość wykończeń. Istotne jest również oświetlenie, które mocno wpływa na charakter każdego wnętrza.

- Jacht jest traktowany zamiennie do apartamentu nad wodą i tak jak nowoczesny apartament musi być maksymalnie doświetlony oraz otwarty na otoczenie – podkreśla Dariusz Tecław z Power Boats Poland. - Doskonałym przykładem jest jacht Azimut 60 FLY i potężne boczne szyby w salonie. Przy tak zaprojektowanym wnętrzu mamy poczucie 100 % obcowania z naturą i nie czujemy ograniczenia przestrzeni jaka jednak na jachtach występuje. Takie projekty jednak są w stanie realizować tylko zaawansowane technologicznie stocznie, które używają nowoczesnych materiałów, takich jak: włókno węglowe, dzięki któremu możliwy jest montaż tak wielkich niepodzielonych połaci szkła – podsumowuje.

Dla kogo? 

Kluczowe pytanie, na które powinien znać odpowiedź projektant, zanim podejmie się opracowywania nowego jachtu, wnętrza, brzmi: dla kogo ono jest przeznaczone? Głębokie zrozumienie użytkownika jest najważniejsze, ponieważ definiuje kierunek działań projektowych. Dodatkowo, ponieważ producenci jachtów dają możliwość personalizacji, daje to możliwość sprawdzania oczekiwań rynku, testowania otwartości użytkowników na nowości. 

Projekt jako całość

Kluczowe dla zespołów projektujących jest rozumienie jachtu jako całości, branie pod uwagę zarówno jego cech jako produktu przemysłowego, jak i jako budynku i wnętrza. Wartościowe jest czerpanie z metodologii projektowania produktu, jak i architektonicznej. Podobnie jak architektura i wzornictwo, w mądry sposób mogą czerpać z metodologii projektowania jachtów. Mimo, że każda z dziedzin ma swoje charakterystyczne cechy, jest w nich wszystkich dużo spójności, a dobry projekt, to niezależnie od dyscypliny - dobry projekt.

 

 

Dorota Kabała

 

projektantka w branży sportowej, wykładowczyni, prowadzi studio We design for physical culture, które projektuje m.in. dla sportów wodnych i branży jachtowej. Produkty wyróżnione m.in. finałem konkursu Dobry Wzór 2016. Surferka, wcześniej wieloletnia członkini kadry Polski w pływaniu synchronicznym. Więcej informacji: we-design.studio

 

 

galeria